Asiad lần này có thể nói là điểm đáy của bóng rổ Trung Quốc! Các đội bóng rổ 3x3 nam, nữ Trung Quốc cùng dừng bước ở tứ kết, tuyển nam chỉ giành hạng tư, tuyển nữ thua Hàn Quốc lỡ hẹn chung kết. Tám năm trước tại Asiad Jakarta, bóng rổ Trung Quốc giành trọn huy chương vàng bóng rổ nam nữ cùng huy chương vàng bóng rổ 3x3 nam nữ. Tám năm sau, bóng rổ Trung Quốc rơi vào vực sâu, toàn bộ lối chơi đi ngược với bóng rổ thế giới, chúng ta vẫn đang kiên trì tư duy bóng rổ truyền thống, trong khi Nhật Bản, Hàn Quốc đã theo kịp Âu Mỹ.

Sau khi Diêu Minh trở thành Chủ tịch Liên đoàn Bóng rổ, ông lập ra đội Đỏ và đội Xanh, lần lượt tham dự các giải quốc tế lớn khác nhau. Giờ nhìn lại mới thấy tư duy quản lý của Diêu Minh có phần đi trước thời đại, bởi tuyển nam Nhật Bản hiện nay chính là như vậy: đội một tham dự các giải quốc tế quan trọng như vòng loại World Cup, World Cup, Olympic, đội hai tham dự các giải cấp thấp như Asia Cup, Asiad. Tại Asiad Jakarta 2018, Liên đoàn Bóng rổ Trung Quốc cử đội Đỏ tham dự, HLV trưởng là Lý Nam, 12 cầu thủ khi đó gồm: Vương Triết Lâm, Điền Vũ Tường, Đinh Ngạn Vũ Hàng, Triệu Duệ, Phương Thạc, Chu Kỳ, Lưu Chí Hiên, Du Trường Đống, Tôn Minh Huy, Triệu Thái Long, Đổng Hãn Lân, Abudushalamu. Vốn dĩ là Triệu Kế Vĩ, nhưng Triệu Kế Vĩ bị chấn thương trong tập luyện nên Điền Vũ Tường vào thay.

Đàn anh Dịch Kiến Liên không tham dự, Quách Ngải Luân không tham dự, Chu Bằng không tham dự, khi đó ba người này là trung phong, hậu vệ, tiền phong xuất sắc nhất CBA, họ đều thuộc đội Xanh của tuyển nam Trung Quốc. Nói cách khác, đội Đỏ chỉ là đội hai, chỉ có Chu Kỳ, Vương Triết Lâm, Đinh Ngạn Vũ Hàng có thực lực tương đối mạnh. Khi đó Triệu Duệ, Abudushalamu đều còn khá non nớt, các cầu thủ khác ở CBA đều không được coi là đặc biệt xuất sắc, như Du Trường Đống, Tôn Minh Huy, Triệu Thái Long, Đổng Hãn Lân, Tôn Minh Huy chỉ là cầu thủ cấp độ xoay tua.

Khi đó Philippines đã nhập tịch Clarkson, nhưng chúng ta không hề sợ hãi. Khi đó đội Iran đã nhiều lần vô địch châu Á, được dẫn dắt bởi thế hệ vàng gồm Haddadi, Bahrami..., nhưng đội Đỏ của tuyển nam Trung Quốc không hề sợ hãi, ở chung kết bị Iran dẫn nhiều nhất 16 điểm mà vẫn hoàn thành cuộc lội ngược dòng vĩ đại, vô địch với thành tích toàn thắng. Khi ấy, trong điều kiện Dịch Kiến Liên, Quách Ngải Luân, Chu Bằng, Lý Căn... không thi đấu, chúng ta cử đội hai vẫn có thể đánh bại Iran ở thời đỉnh cao, khi ấy chúng ta tràn đầy niềm tin vào tương lai của bóng rổ Trung Quốc. Ai ngờ được, tám năm sau, ở châu Á chúng ta cũng chỉ được coi là đội hạng hai.

Chúng ta vẫn lấy trung phong làm chủ, chơi bóng rổ truyền thống, cho rằng dựa vào chiều cao là có thể giành chiến thắng. Bóng rổ hiện đại, ranh giới giữa năm vị trí đều đã mờ nhạt, cần những cầu thủ toàn năng, chuyển đổi công thủ nhanh, ném ba điểm chính xác. Cả tuyển nam lẫn tuyển nữ đều có trung phong đẳng cấp NBA là Dương Hãn Sâm, Hàn Húc, nhưng chúng ta không có tiền phong và hậu vệ đẳng cấp thế giới, khả năng ném rổ của các cầu thủ ngoài vòng cung quá kém.

Hiện nay, bóng rổ Trung Quốc không chỉ dựa vào việc thay HLV trưởng là có thể giải quyết vấn đề, từ đào tạo trẻ tới giải vô địch, rồi đến đội tuyển quốc gia, đều cần cải cách.

Cập nhật lúc 2026-09-27 15:03